کارشناس فنی منظور از ارت دار بودن محافظ برق چیست و چه کمکی به ما می کند؟
محافظ برق ارتدار یعنی محافظی که علاوه بر محافظت معمولی، سیم ارت هم دارد تا اگر برق اضافه یا نشتی برق به وجود آمد، آن را از یک مسیر امن به زمین منتقل کند. وقتی نوسان شدید یا بالا رفتن ولتاژ رخ بدهد، محافظ برق را قطع میکند تا دستگاه آسیب نبیند. اگر هم بدنهی وسیله برقدار شود، ارت کمک میکند خطر برقگرفتگی خیلی کمتر شود؛ به همین خاطر برای وسایل حساس مثل یخچال، تلویزیون، کامپیوتر و کولر گازی استفاده از محافظ ارتدار مهم است و اگر هنوز نمی دانید محافظ برق چیست مقاله ی محافظ برق چیست؟ را مطالعه کنید تا بطور کامل متوجه شوید.
ویس مقاله محافظ برق ارت دار چیست را برای شما قرار دادهایم تا بتوانید در کمترین زمان ممکن به پاسخ سؤال خود درباره ارتدار بودن محافظ برق برسید.
در ادامه به زبان ساده میگوییم محافظ ارتدار چطور کار میکند، چه کاربردی دارد، چرا بعضی وقتها یکسره به نظر میرسد، و چه فرقی با چندراهی دارد تا کامل متوجه شوید و برای اطلاعات کاملتر، میتوانید مقاله «پریز محافظدار چیست ؟» را هم مطالعه کنید تا با مزایا، نحوه عملکرد و تفاوت آن با محافظ و چندراهی بهتر آشنا شوید.
کاربرد محافظ برق ارت دار چیست ؟
کاربرد محافظ برق ارتدار این است که هم از دستگاههای شما در برابر نوسان ولتاژ و قطعووصل برق محافظت کند، هم اگر نشتی برق پیش آمد و بدنهی دستگاه برقدار شد، با کمک ارت خطر را تا حد زیادی کم کند؛ یعنی وقتی شرایط برق غیرعادی شود، محافظ بهموقع برق را قطع میکند تا هم قطعات دستگاه نسوزد و هم احتمال برقگرفتگی پایین بیاید. اگر ارت ساختمان درست باشد، برق اضافی از مسیر امن به زمین تخلیه میشود.
محافظ ارت دار برای چه وسایلی استفاده می شود ؟
از نظر انتخاب و کاربرد، محافظ ارتدار را بیشتر برای وسایلی پیشنهاد میکنیم که گران هستند، حساساند یا مدام روشناند؛ مثل یخچال و فریزر، تلویزیون و سینمای خانگی، کامپیوتر و لپتاپ و مودم، کولر گازی، ماشین لباسشویی و ظرفشویی، پکیج و بردهای کنترلی، و تجهیزات اداری مثل پرینتر و دستگاههای شبکه. خلاصه اگر دستگاهی دارید که خرابیاش هزینهبر است یا با بدنه فلزی و رطوبت سروکار دارد، محافظ ارتدار انتخاب مطمئنتری است؛ علاوه بر این اگر میخواهید تمام تجهیزات ساختمان تان را یکباره مورد حفاظت قرار دهید، میتوانید محافظ مرکزی تهیه کنید و اگر نمی دانید محافظ مرکزی ساختمان چیست مقاله ی محافظ مرکزی برق چیست؟ را مطالعه کنید.
در ادامه برای اینکه سریعتر و راحتتر بدانید محافظ برق ارتدار را برای چه وسایلی باید استفاده کنید، جدول زیر را برای شما آماده کردهایم.
| وسیله | نوع محافظ ارتدار پیشنهادی | ظرفیت پیشنهادی رایج | دلیل استفاده |
|---|---|---|---|
| یخچال / فریزر / ساید | محافظ تکی مخصوص یخچال | 10A یا 16A (بسته به مدل) | روشنِ دائم، حساس به نوسان و قطعووصل |
| تلویزیون / سینمای خانگی | محافظ چندراهی ارتدار | 10A | محافظت از برد و پنل در برابر نوسان |
| کامپیوتر / لپتاپ | محافظ چندراهی ارتدار | 10A | محافظت از پاور/آداپتور و قطعات حساس |
| مودم / روتر / تجهیزات شبکه | محافظ چندراهی ارتدار | 10A | کاهش احتمال سوختن آداپتور و آسیبهای ناشی از نوسان |
| کنسول بازی (PS / Xbox) | محافظ چندراهی ارتدار | 10A | جلوگیری از آسیب شوکهای لحظهای برق |
| کولر گازی / اسپلیت | محافظ تکی مخصوص کولر گازی | معمولاً 16A | جریان راهاندازی بالا و حساسیت برد |
| ماشین لباسشویی | محافظ تکی ارتدار | 10A یا 16A | موتور و برد حساس + محیط مرطوب |
| ماشین ظرفشویی | محافظ تکی ارتدار | 10A یا 16A | مصرف بالاتر و برد الکترونیکی حساس |
| پکیج / شوفاژ دیواری | محافظ تکی ارتدار | 10A | حفاظت از برد و جلوگیری از آسیب قطعووصل |
| سیستم صوتی / آمپلیفایر | محافظ چندراهی ارتدار | 10A | محافظت از مدارهای حساس صوتی |
| پرینتر / تجهیزات اداری | محافظ چندراهی ارتدار | 10A | کاهش ریسک خرابی برد و منبع تغذیه |
برای اطلاعات بیشتر مقاله های زیر مطالعه شود:
عملکرد محافظ برق ارت دار
عملکرد محافظ برق ارتدار یعنی محافظ همیشه برق را زیر نظر دارد؛ یعنی اگر ولتاژ برق ناگهان بالا یا پایین برود، یا برق قطع و دوباره وصل شود، محافظ سریعاً برق را قطع میکند تا دستگاه آسیب نبیند. اگر هم نشتی برق پیش بیاید و بدنهی دستگاه برقدار شود، وجود ارت کمک میکند این برق خطرناک از یک مسیر امن به زمین منتقل شود و احتمال برقگرفتگی کمتر شود؛ به همین دلیل محافظ ارتدار هم از سوختن وسایل جلوگیری میکند و هم ایمنی خانه را بالاتر میبرد.
چرا محافظ برق ارت دار ضروری است ؟
اگر محافظ برق ارتدار نداشته باشید، هم وسایل برقی بیشتر آسیب میبینند و هم ایمنی افراد پایین میآید. نوسانهای برق ممکن است برد دستگاههایی مثل یخچال، تلویزیون و کامپیوتر را خراب کند و هزینه تعمیر بالا برود. حتی اگر دستگاه نسوزد، این نوسانها کمکم قطعات را فرسوده میکنند و عمر وسیله کمتر میشود. از طرفی اگر نشتی برق یا اتصال بدنه رخ بدهد و ارت وجود نداشته باشد، بدنه فلزی برقدار میشود و با لمس دستگاه ممکن است شوک یا حتی برقگرفتگی ایجاد شود؛ مخصوصاً در جاهای مرطوب مثل آشپزخانه و سرویس. همچنین هنگام قطعووصل ناگهانی برق یا بالا رفتن ولتاژ، چون چیزی نیست که برق را بهموقع قطع کند، آسیب مستقیم به دستگاه وارد میشود.
| وضعیت | بدون محافظ برق ارتدار | با محافظ برق ارتدار |
|---|---|---|
| نوسان برق | احتمال آسیب به برد و قطعات | در حالت خطر برق را قطع میکند |
| نشتی جریان / اتصال بدنه | بدنه ممکن است برقدار شود و شوک ایجاد کند | کمک میکند جریان خطرناک به زمین تخلیه شود |
| عمر دستگاه | کمکم کمتر میشود | معمولاً بیشتر میشود |
| ایمنی کاربران | پایینتر | بالاتر |
| هزینه تعمیر | احتمالاً بیشتر | معمولاً کمتر |
دلیل یکسره بودن محافظ برق ارت دار
یکسره شدن محافظ برق ارتدار یعنی محافظ حس میکند برق ورودی مشکل دارد و برای اینکه دستگاهها آسیب نبینند، درست کارِ معمولش را انجام نمیدهد؛ گاهی برق را قطع نگه میدارد و وصل نمیکند. این اتفاق بیشتر وقتی میافتد که برق خانه نوسان شدید داشته باشد، فاز و نول اشتباه وصل شده باشند یا سیمکشی ایراد داشته باشد. بعضی وقتها هم خودِ محافظ خراب است یا کیفیت خوبی ندارد. اگر این حالت زیاد تکرار میشود، معمولاً مشکل از برق یا ارت ساختمان است و بهتر است بررسی شود تا هم به وسایل آسیب نرسد و هم خطر ایجاد نشود.
تفاوت بین چند راهی و محافظ برق ارت دار
چندراهی برق یعنی وسیلهای که فقط تعداد پریزها را بیشتر میکند تا چند دستگاه را همزمان به برق وصل کنید و معمولاً محافظت جدی در برابر نوسان برق ندارد؛ ولی محافظ برق ارتدار یعنی وسیلهای که ولتاژ برق را کنترل میکند و اگر برق خطرناک شود مثل نوسان شدید یا قطعووصل ناگهانی، خروجی را قطع میکند و بهخاطر داشتن ارت، در صورت نشتی برق کمک میکند خطر برقگرفتگی کمتر شود.
برای اینکه تفاوت بین چند راهی برق و محافظ ارت دار را در یک نگاه درک کنید، جدول مقایسه زیر برای برای شما آماده کرده ایم.
| ویژگی | چندراهی برق | محافظ برق ارتدار |
|---|---|---|
| وظیفه اصلی | تقسیم برق بین چند دستگاه | محافظت از دستگاهها در برابر نوسان برق |
| محافظت در برابر نوسان ولتاژ | ندارد | دارد |
| قطع خودکار برق در شرایط خطر | ندارد | دارد |
| وجود سیستم ارت | معمولاً ندارد | دارد |
| مناسب برای | وسایل کمحساس | وسایل حساس و گرانقیمت |
| میزان ایمنی | پایین | بالا |
چه زمانی از چند راهی ارت دار باید استفاده کرد ؟
از چندراهی ارتدار زمانی استفاده کنید که میخواهید چند وسیله را همزمان به یک پریز وصل کنید و احتمال نشتی برق یا برقدار شدن بدنه دستگاهها وجود دارد. این موضوع مخصوصاً در جاهایی مثل آشپزخانه، اتاق کار و اتاق کامپیوتر، محیطهای اداری و هر جایی که دستگاههای فلزی یا تجهیزات حساس (مثل کامپیوتر، پرینتر، تلویزیون، مودم) دارید مهمتر است. ارت در چندراهی کمک میکند اگر نشتی برق پیش آمد، جریان اضافی از مسیر امن به زمین برود و خطر برقگرفتگی و آسیب به وسایل کمتر شود.
چندراهی ارت دار چگونه عمل می کند ؟
چندراهی ارتدار برق را از یک پریز میگیرد و بین چند خروجی پخش میکند؛ اما فرق مهمش این است که یک مسیر ایمن به اسم «ارت» هم دارد؛ یعنی علاوه بر فاز و نول، سیم ارت به همه پریزهای چندراهی وصل است تا اگر یکی از دستگاهها نشتی برق داشته باشد یا بدنهاش برقدار شود، برق اضافه به جای اینکه از بدنه دستگاه یا بدن شما رد شود، از طریق ارت به زمین منتقل شود. همین باعث میشود خطر برقگرفتگی کمتر شود و استفاده همزمان از چند وسیله، مخصوصاً وسایل حساس، امنتر باشد.
بنابراین محافظ ارت دار یعنی
بنابراین محافظ برق ارتدار یعنی وسیلهای که برق ورودی را دائم کنترل میکند و اگر نوسان شدید، قطعووصل خطرناک یا شرایط غیرعادی پیش بیاید، خروجی را قطع میکند تا دستگاه آسیب نبیند؛ علاوه بر این چون ارت دارد، اگر نشتی برق یا برقدار شدن بدنه رخ دهد، جریان خطرناک را از مسیر امن به زمین منتقل میکند و خطر برقگرفتگی کمتر میشود. این محافظ بیشتر برای وسایل حساس و گران مثل یخچال و فریزر، تلویزیون، کامپیوتر و لپتاپ، مودم و تجهیزات شبکه، کولر گازی، ماشین لباسشویی و ظرفشویی، پکیج و سیستمهای صوتیتصویری استفاده میشود. تفاوتش با چندراهی این است که چندراهی فقط تعداد پریز را زیاد میکند و معمولاً محافظت جدی در برابر نوسان برق ندارد، اما محافظ ارتدار برای حفاظت واقعی طراحی شده و در شرایط خطر برق را قطع میکند.
سوالات پر تکرار محافظ ارتدار
محافظ برق ارتدار چیست و چرا مهم است ؟
محافظ ارتدار وسیلهای است که از دستگاههای برقی در برابر نوسان برق محافظت میکند و وجود ارت باعث افزایش ایمنی و کاهش خطر برقگرفتگی میشود.
چرا بعضی محافظهای برق یکسره هستند؟
یکسره بودن معمولاً یعنی محافظ در حالت عادی برق را عبور میدهد و فقط وقتی ولتاژ یا شرایط خطرناک شود، برق را قطع میکند؛ اگر مدام یکسره/غیرعادی باشد میتواند نشانه مشکل برق یا خرابی خود محافظ باشد.
تفاوت بین چندراهی و محافظ برق ارتدار چیست؟
چندراهی فقط برق را بین چند دستگاه تقسیم میکند، اما محافظ ارتدار علاوه بر تقسیم برق، در برابر نوسان ولتاژ محافظت میکند و در شرایط خطر برق را قطع میکند.
چه زمانی باید از چندراهی ارتدار استفاده کنیم؟
وقتی چند دستگاه را همزمان به یک پریز وصل میکنید و میخواهید ایمنی بیشتری داشته باشید، مخصوصاً برای تجهیزات حساس یا محیطهای مرطوب.
چندراهی ارتدار چگونه کار میکند؟
برق را بین چند خروجی پخش میکند و سیم ارت را به همه خروجیها میرساند تا اگر نشتی برق یا اتصال بدنه رخ داد، جریان خطرناک از مسیر ارت به زمین منتقل شود.
آیا میتوان محافظ برق ارتدار را به هر پریز وصل کرد؟
بله، اما بهتر است به پریز سالم با سیمکشی درست و ارت واقعی وصل شود تا عملکرد ایمنی کامل باشد.
آیا ارتدار بودن چندراهی تاثیری روی عمر دستگاهها دارد؟
ارت بیشتر روی ایمنی در برابر نشتی برق اثر دارد؛ برای افزایش عمر دستگاهها در برابر نوسان، داشتن «محافظ برق» مهمتر از صرفاً ارتدار بودن چندراهی است.
محافظ ارتدار مناسب چه آمپراژی است؟
بسته به مصرف دستگاههاست؛ برای بیشتر وسایل خانگی معمولاً ۱۰ یا ۱۶ آمپر رایج است و برای دستگاههای پرمصرف ممکن است مدلهای بالاتر لازم باشد.
آیا چندراهی ارتدار برای مصارف صنعتی هم مناسب است؟
اگر مدل صنعتی و استاندارد با توان و کابل مناسب باشد، میتواند استفاده شود؛ برای تجهیزات سنگین معمولاً تجهیزات حفاظتی صنعتی تخصصیتر پیشنهاد میشودو برای اطلاعات بیشتر، مقاله محافظ برق صنعتی چیست را به شما توصیه میکنیم.
چندراهی ارتدار چند خروجی دارد؟
معمولاً بین ۳ تا ۸ خروجی دارد و مدلهای بیشتر هم در بازار موجود است.
آیا میتوان از چندراهی معمولی به جای محافظ ارتدار استفاده کرد؟
بله میتوان، اما در این حالت دستگاهها در برابر نوسان برق محافظت نمیشوند و ریسک آسیب بالا میرود.
محافظ برق ارتدار چه دستگاههایی را بهتر محافظت میکند؟
وسایل حساس و گران مثل تلویزیون، کامپیوتر، یخچال، کولر گازی و تجهیزات صوتی تصویری.
آیا ارتدار بودن باعث صرفهجویی در برق میشود؟
خیر، ارت فقط برای ایمنی است و مصرف برق را کم نمیکند.
چندراهی ارتدار را میتوان به محافظ برق دیگری وصل کرد؟
امکانپذیر است اما توصیه نمیشود چون میتواند باعث اضافهبار، داغ شدن و اختلال در عملکرد حفاظتی شود.
محافظ برق ارتدار چه زمانی جریان را قطع میکند؟
وقتی ولتاژ از محدوده مجاز خارج شود یا شرایط خطرناک مثل شوک شدید برق رخ دهد (بسته به مدل).
آیا محافظ برق ارتدار برای یخچال ضروری است؟
بله، چون یخچال دائم روشن است و نوسان برق میتواند به برد و کمپرسور آسیب بزند؛ محافظ ارتدار ریسک خرابی را کم میکند.
آیا محافظ برق ارتدار برای کولر گازی لازم است؟
بله، چون کولر گازی مصرف بالاتری دارد و برد حساس دارد؛ محافظ مناسب کولر گازی از آسیب نوسان جلوگیری میکند.
ارتدار یعنی چی؟
ارتدار یعنی وسیله یا سیمکشی، یک مسیر اضافه و امن به اسم «ارت» (زمین) دارد تا اگر نشتی برق یا برقدار شدن بدنه دستگاه اتفاق افتاد، برق خطرناک به جای اینکه از بدن آدم رد شود، از طریق ارت به زمین منتقل شود و خطر برقگرفتگی کمتر شود.
یک دیدگاه در “محافظ برق ارت دار چیست؟”
سلام واقعا ممنون چقدر ساده توضیح داده بودید واقعا استفاده کردم فقط یه سوال اونم اینه که محافظ هوشمند دیپ فیوژن رو تهیه کردم بازم نیازی به این محافظ های جداگونه هست؟